De verduurzaming van de Nederlandse economie wordt vaak gekoppeld aan nieuwbouw, innovatieve technologie en grootschalige projecten. Maar in de praktijk speelt een minstens zo grote opgave zich af binnen het bestaande mkb: tienduizenden ondernemers die werken vanuit bedrijfspanden die ooit zijn gebouwd met heel andere normen dan die van nu. Juist daar ligt een stille, maar cruciale duurzaamheidsvraag. Hoe maak je bestaande bedrijfsvoering toekomstbestendig zonder het bedrijf financieel te verlammen?
Luc van Laarhoven is verantwoordelijk voor risico en portefeuillebeheer bij Capilex en beoordeelt dagelijks financieringsaanvragen van mkb-ondernemers. “Verduurzaming is voor veel ondernemers geen keuze meer, maar een voorwaarde om te kunnen blijven opereren,” zegt hij. “De vraag is alleen hoe ze die stap financieren, zonder dat het hun liquiditeit onder druk zet.”
Verduurzamen vraagt om investeren vóórdat het rendeert
Wie een bedrijfspand wil isoleren, zonnepanelen wil plaatsen of wil investeren in energiezuinige installaties, moet vaak eerst kapitaal vrijmaken. Die investeringen betalen zich terug, maar niet altijd direct. En juist dat maakt financiering ingewikkeld. Banken kijken traditioneel naar cashflow en terugverdientijd, terwijl verduurzaming vaak begint met kosten en pas later opbrengsten oplevert.
Luc van Laarhoven ziet dat spanningsveld in zijn werk bij Capilex dagelijks terug. “Veel ondernemers hebben wel degelijk ruimte op hun balans, maar die zit vast in stenen. Hun pand is vaak meer waard geworden, terwijl het kapitaal daarin niet meebeweegt met de investeringsbehoefte. Dat is precies waar de uitdaging zit.”
Vastgoed als sleutel in de transitie
Capilex verstrekt leningen aan mkb-ondernemers met (privé)vastgoed als onderpand. “We zien steeds vaker dat ondernemers financiering inzetten om hun bestaande pand te verbeteren,” zegt Van Laarhoven. “Niet om te investeren in uitbreiding van de business, maar om energieverbruik te verlagen, onderhoud achterstanden weg te werken en toekomstbestendig te worden.”
Volgens hem zit de duurzaamheidsimpact dan ook juist in die bestaande voorraad. “De grootste winst zit niet in een paar iconische projecten, maar in duizenden kleine ingrepen. Als je daar kapitaal voor beschikbaar maakt op een gecontroleerde manier, maak je verduurzaming schaalbaar.” Dat gecontroleerde karakter is voor Luc van Laarhoven essentieel.
Duurzaamheid vraagt ook om risicobewustzijn
Als risicomanager bij Capilex kijkt Luc van Laarhoven namelijk niet alleen naar het doel van een lening, maar ook naar de houdbaarheid ervan. “Duurzaam investeren betekent voor mij dat een financiering ook op lange termijn klopt,” zegt hij. “Een ondernemer moet de lasten kunnen dragen, ook als omstandigheden veranderen.”
Juist daarom is transparantie belangrijk. Leningen hebben vaste looptijden, duidelijke voorwaarden en inzichtelijk onderpand. “Dat dwingt tot discipline,” legt hij uit. “Voor de ondernemer én voor ons. En die discipline is uiteindelijk ook duurzaam, omdat je voorkomt dat goedbedoelde investeringen leiden tot financiële stress.” Diezelfde logica werkt door aan de andere kant van de tafel.
Beleggers en duurzaamheid: minder zichtbaar, wel structureel
Bij duurzaam beleggen wordt vaak gedacht aan groene fondsen of thematische aandelen. Maar Van Laarhoven ziet een andere, minder zichtbare vorm van impact. “Beleggers die bij Capilex investeren in vastgoedgedekte mkb-leningen dragen indirect bij aan het verbeteren van bestaand vastgoed. Dat gebeurt niet met grote woorden, maar met concrete stappen.”
Volgens hem past dat bij een volwassen kijk op duurzaamheid. “Niet alles hoeft nieuw of spectaculair te zijn. Soms is verduurzamen vooral zorgen dat wat er al is, beter wordt gebruikt.”
Kleine stappen, grote optelsom
De energietransitie van het mkb voltrekt zich niet in sprongen, maar in stappen. Nieuwe verlichting hier, betere isolatie daar, een efficiëntere installatie in het volgende boekjaar. Financiering speelt daarbij een faciliterende rol, mits die aansluit bij de realiteit van ondernemers.
“Als je verduurzaming wilt versnellen, moet je zorgen dat het praktisch uitvoerbaar is,” besluit Luc van Laarhoven. “En soms begint echte verduurzaming gewoon bij bestaande stenen.”
